Anna Kaźmierczak 
Działaczka na niwie kultury 
W latach 70. asystent socjalny w spółdzielni niewidomych w Bytomiu Odrzańskim 
W latach 80. wicedyrektor do spraw pedagogicznych w Krajowym Centrum Kształcenia Niewidomych w Bydgoszczy 
Autorka autobiograficznej książki o sobie i ludziach bliskich 

Żal, że odeszłaś 
(pośmiertne wspomnienie o drodze życiowej śp. Anny Kaźmierczak) 
Zofia Krzemkowska 

Nic nie przeminie, jeżeli pozostaną wspomnienia. 
Życie to czas, w którym szukamy Boga. 
Śmierć to czas, w którym Go znajdujemy. 
Wieczność to czas, w którym go posiadamy. 
(ks. Franciszek Salezy) 

20 kwietnia 2010 roku zmarła śp. Anna Kaźmierczak. Przed kilkunastu laty zaczęła chorować na serce. Choroba postępowała. Anna była pod kontrolą kardiologów, ale właśnie to schorzenie stało się powodem jej śmierci, która nas zaskoczyła. Nie żaliła się, nie skarżyła, znosiła swe cierpienie godnie, z poddaniem się Woli Bożej. 
Jeszcze tydzień przed jej śmiercią rozmawiałyśmy telefonicznie. Dzieliła się wrażeniami ze Świąt Wielkanocnych, podczas których już nie czuła się najlepiej. Spędziła je z braćmi i dalszą rodziną w Wylazłowie. Jej pełen energii głos, zainteresowanie sprawami środowiska nie wskazywały na to, że jest to nasza ostatnia rozmowa. 
Dwa lata temu wycofała się, nie brała – jak dotychczas – aktywnego udziału we wspólnotowym życiu bydgoskiego środowiska. Zastanawialiśmy się nad przyczynami tego stanu. 
We wrześniu ubiegłego roku osobiście uczestniczyła w jubileuszu setnej rocznicy urodzin Józefa Buczkowskiego – twórcy Bydgoskiego Ośrodka Rehabilitacji Niewidomych. 
W lutym br. zwiedzała z nami warsztaty terapii zajęciowej dla niewidomych. Liczne, dociekliwe pytania stawiane przez nią świadczyły, że jest zainteresowana tematem. 
Została pochowana 24 kwietna br. na cmentarzu w Dłutowie, należącym do jej rodzinnej parafii w woj. mazowieckim. 
Jaka była jej droga życiowa? Co pozostanie w naszej pamięci z tego, co chciała nam przekazać? 
Przeżyła 72 lata. Jej dzieciństwo przypadło na okres okupacji nie było łatwe. Życie traktowała jako „dar i zadanie”. Chętnie podejmowała nowe wyzwania dotyczące różnych typów szkół, w których się uczyła, a przecież były też okresy dłuższej choroby. 
W Laskach Warszawskich ukończyła zasadniczą szkołę zawodową w branży dziewiarskiej, ale w tym zawodzie nie pracowała. Ceniła swoich nauczycieli, wychowawczynie, laskowskie siostry, które napotkała na swojej drodze. Wiele im zawdzięczała. W Szymanowie, u sióstr niepokalanek, ukończyła liceum ogólnokształcące. Należała do bydgoskiego koła absolwentek tej szkoły. Przygotowywała programy artystyczne na spotkanie członkiń. Wszędzie była przodującą, inteligentną uczennicą. Często reprezentowała szkołę wobec gości. No i studia psychologiczne – specjalizacja „klinicysta” (w tym kierunku odbyła praktykę). Studiowała na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. To stanowiło kolejne wyzwanie. Zgoła innym było poszukiwanie pracy zawodowej. Intensywne starania okazały się owocne. Otrzymała satysfakcjonujące ją zatrudnienie w dziale rehabilitacji w Spółdzielni dla Niewidomych w Bytomiu Odrzańskim. Mogła wykorzystać przygotowanie psychologiczne, pracować dla ludzi i wśród ludzi. Mogła też realizować swoją pasję wokalną w żeńskim zespole śpiewaczym istniejącym przy spółdzielni w Bytomiu Odrzańskim. 
Pokazała, co potrafi. Zwierzchnicy to dostrzegli, włączając ją w działalność społeczną w komisjach Rady Centralnego Związku Spółdzielni Niewidomych na rzecz kobiet i młodzieży. Te środowiska dobrze znała. Jej działalność wymagała częstych wyjazdów. Z tym też się uporała. Jej mama Bogumiła pracowała jako nauczycielka języka polskiego w LO w Nowej Soli, mogła więc na bieżąco służyć pomocą córce. Anna skompletowała zespół pracowniczy, miała w Bytomiu Odrzańskim przyjaciół i przez lata utrzymywała z nimi kontakty, będąc zapraszana na festiwal muzyczno-wokalny i nawet zasiadając w nim w jury. 
Była humanistką. Mama, a potem szkoła zaszczepiły jej zainteresowanie dobrą literaturą. Preferowała słuchanie Programu II Polskiego Radia. Śpiewem i recytacjami wzbogacała nasze wspólnotowe spotkania. 
Nawiązała kontakt z Krajowym Centrum Kultury Niewidomych w Kielcach, gdzie była ceniona i często występowała. W wydawnictwach Centrum publikowano jej prace, m.in. opowiadanie o św. Franciszku z Asyżu. Uczestniczyła – w okresie aktywności – w kieleckich wigiliach, recytując na nich. 
Napisała książkę o swoim życiu. Opublikowała pracę konkursową „Brajl w moim życiu”. Swoje prace i przemyślenia publikowała w „Pochodni”, gdy redaktorem naczelnym był Józef Szczurek, z którym do końca utrzymywała kontakty e-mailowe. 
W „Głosie Kobiety” w cyklu artykułów omawiała zagadnienia psychologiczne interesujące czytelniczki. Szczególne zainteresowanie wzbudził jej głos w dyskusji o samotności kobiet. Znała ten problem z własnego życia. Udzielała konkretnych porad. Za pracę „Moi rodzice” nadesłaną na konkurs tej redakcji otrzymała czołową lokatę i zamieściła ją we wspomnianej wyżej książce. Jako czołowa korespondentka uczestniczyła z ramienia „Głosu Kobiety” w naradzie w Ustroniu Zawodziu. 
Jak pisała, tak i mówiła. Poprawnym, pięknym, obrazowym językiem, zrozumiałym dla słuchaczy, np. w Prądocinie na temat „Potrzeby kształtowania i rozwoju zainteresowań” (ta praca została opublikowana w „Oku”). Wygłaszała też świadectwa o Matce Elżbiecie Czackiej – założycielce dzieła Lasek – w powiązaniu z własną drogą życiową. W parafii św. Antoniego z Padwy na Czyżkówku w Bydgoszczy, podczas ogólnopolskich Pielgrzymek Niewidomych w Częstochowie, Gnieźnie, Kościerzynie, prowadziła poszczególne stacje Drogi Krzyżowej, w tym kilkakrotnie V – „Cyrenejczyk”. Była człowiekiem głębokiej wiary, zaszczepionej przez rodziców. Jej ojciec Wincenty był więziony w obozie koncentracyjnym w Dachau. Swą wiarę Anna pogłębiła w katolickich szkołach w Laskach i Szymanowie oraz na KUL-u. Chętnie studiowała naukowe wydawnictwa religijne. W ostatnich tygodniach zastanawiała się nad „Starym Testamentem”, wydanym w brajlu. W tym piśmie najchętniej sama czytała, sprowadzając interesujące ją pozycje z Biblioteki Centralnej ZG PZN z Warszawy. 
Dewizą jej życia były słowa „Panie, naucz nas modlić się”. Rozpoczynała i kończyła dzień rozmową z Bogiem, któremu bez reszty zawierzyła całą siebie. Udzielała się w Bydgoskim Duszpasterstwie Niewidomych, redagując i wygłaszając „Modlitwę powszechną”. 
Była zaprzyjaźniona z księżmi: kan. Benonem Kaczmarkiem, którego odwiedzała w Gnieźnie w Domu Księży Emerytów, diecezjalnym duszpasterzem niewidomych ks. Piotrem Buczkowskim, ks. Wojciechem Szukalskim – rektorem Diecezjalnego Seminarium Duchownego, śp. ks. Januszem Grajkiem. 
Włączyła się w ofiarę jubileuszową dla księży jubilatów, jakby przeczuwając, że na ich jubileusz już nie zdąży. 
Ks. Piotr Buczkowski mówił: „Cenię panią Annę, bo od niej można się wiele nauczyć. Ma wiedzę i potrafi ją przekazać innym, młodym niedowidzącym. Dlatego zaprosiłem ją na rekolekcje wielkopostne dla młodzieży do Ośrodka im. Louisa Braille’a w Bydgoszczy, bo: Słowa uczą, a przykłady pociągają. Gdy o Bogu mówi niewidoma, jest to autentyczne”. 
Krystyna Włodarska z miejscowości Pietrzyk niedaleko Wylazłowa wspomina: „Spotkałyśmy się w Laskach na wczasach dla absolwentek tego zakładu. Ja wprawdzie tam się nie uczyłam, ale uczestniczyłam we wczasach. Prowadziłyśmy długie Polek rozmowy, a każda z nas miała inne, własne doświadczenia, którymi się wymieniałyśmy. Szkoda, że już nie będzie można tego kontynuować”. 
Ostatni etap pracy zawodowej śp. Anny Kaźmierczak przypada na Bydgoszcz – od 1982 roku. Przeniosła się tu z Bytomia Odrzańskiego wraz z bratem Sylwestrem, nauczycielem fizyki w bydgoskim LO. Zamieszkali na bydgoskiej starówce. To w tym domu, w obecności brata, Anna zmarła. Wiele mu zawdzięcza. Zawsze był przy niej, był jej przewodnikiem na imprezach kulturalnych, w których chciała uczestniczyć, lektorem, osobą od rozwiązywania problemów technicznych. Sylwester ma samochód, nie było więc trudności z dotarciem do Wylazłowa na święta czy wakacje. A tam czekał drugi brat – Mirosław, z którym Ania długo i chętnie rozmawiała, rodzinny dom i pieski, które radośnie witały jej powrót. 
W latach 1981–1990 Bydgoski Ośrodek Rehabilitacji i Szkolenia ze względu na wielość form nauczania nosił nazwę Krajowe Centrum Kształcenia Niewidomych. Dyrektorem tej placówki był Jan Remplewicz, a funkcję wicedyrektora ds. pedagogicznych przez 5 lat sprawowała Anna Kaźmierczak. Pracowałam w tym ośrodku jako nauczycielka. Podlegałam Annie. Wykładała ona słuchaczom naukę o spółdzielczości, którą znała z autopsji, z Bytomia Odrzańskiego, oraz przygotowanie do życia w rodzinie. Tutaj nawiązywała do własnego domu w Wylazłowie, w którym miała oparcie przez całe życie. 
Zapamiętam hospitowane przez nią moje zajęcia, rady pedagogiczne, które prowadziła, wspólne komisje egzaminacyjne. 
Odwiedzałyśmy się z różnych okazji w swoich domach. Witała nas niska, szczupła pani, rada gościom. Chciała przekazać wrażenia z pobytu na Litwie, na wycieczce organizowanej przez Biuro Turystyczne „Frater”. Mówiła o zakwaterowaniu turystów w polskich rodzinach mieszkających na Litwie oraz o poznanych na wycieczce osobach – nauczycielach. Smakowaliśmy przywieziony stamtąd litewski chleb, niektórzy oglądali wykonane na Litwie zdjęcia. 
W miarę upływu lat powstawały nowe, trudniejsze wyzwania dotyczące przeżywania starości, oswajania się z postępującą chorobą, osamotnienia, rzadszego opuszczania domu, stałej zależności od innych, korzystania z ich pomocy. Trzeba się było z tym uporać. 
Żal, że nie można niczego powtórzyć, cofnąć czasu, bo odeszłaś, że nie będzie już brajlowskich listów, rozmów, odwiedzin, a tyle zostało niewypowiedzianych słów. 
Żegnamy Cię Aniu! Pozostaniesz w naszej pamięci jako dobry człowiek, życzliwy innym, który nie umiera dopóty, dopóki pozostaje w ludzkiej pamięci. 
„Śpieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą”. 
(ks. Jan Twardowski) 
Wiedza i Myśl, czerwiec 2010