Treść strony

 

Dodatki do świadczeń rentowych - Krzysztof Wiśniewski

Osoby, które pobierają świadczenia rentowe, mogą liczyć na dodatki do nich. Uzyskanie takiego bonusu wiąże się jednak ze spełnieniem określonych przepisami prawa warunków. Zdarza się, że osoby uprawnione do rent nie wiedzą, czy i jaki dodatek im przysługuje. Poniżej zamieszczam więc omówienie takich form wsparcia jak:

  • zasiłek pielęgnacyjny,
  • dodatek pielęgnacyjny,
  • dodatek dla sierot zupełnych wraz z zasadami przyznawania tych świadczeń.

 

Zasiłek pielęgnacyjny

Regulacje dotyczące zasiłku pielęgnacyjnego zostały zamieszczone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111, ze zm.). Jest to odrębne wsparcie finansowe, które przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zazwyczaj przyznawane jest osobom, które pobierają rentę socjalną.

Świadczenie to przysługuje dziecku niepełnosprawnemu, które posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Następnie osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek pielęgnacyjny może otrzymać również osoba w wieku powyżej 16. roku życia, która posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia. Na omawiany dodatek może również liczyć senior, który ukończył 75 lat.

Z kolei zasiłku pielęgnacyjnego nie otrzyma: osoba uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, osoba umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie oraz osoba, na którą członek rodziny posiada zagraniczne świadczenie na pokrycie wydatków związanych z jej pielęgnacją, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Ubiegający się o zasiłek pielęgnacyjny składa stosowny wniosek w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania albo w ośrodku pomocy społecznej lub w innej jednostce organizacyjnej gminy, jeżeli to właśnie im przekazana została realizacja świadczeń rodzinnych w danej gminie. Wzór niniejszego wniosku powinien być dostępny w siedzibie podmiotu realizującego świadczenia rodzinne lub na jego stronie internetowej.

Do wniosku należy dołączyć: orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Należy pamiętać o dołączeniu uwierzytelnionej kopii dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek – dowód osobisty, paszport itp. W przypadku wniosku dotyczącego dziecka z niepełnosprawnością należy dołączyć skrócony odpis aktu jego urodzenia.

Prawo do tego zasiłku ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

W sytuacji gdy dokumenty wnioskujące o zasiłek pielęgnacyjny zostaną złożone w okresie trzech miesięcy od złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, zasiłek będzie przysługiwał od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Na przykład, jeśli był to styczeń, a wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego został złożony w marcu, zasiłek pielęgnacyjny będzie przysługiwał od stycznia. Jeśli wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wpłynął po upływie trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub jego stopniu, zasiłek pielęgnacyjny będzie przysługiwać od miesiąca złożenia wniosku o jego przyznanie.

W przypadku decyzji odmownej można odwołać się do samorządowego kolegium odwoławczego, a w dalszej kolejności do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Od listopada 2019 roku zasiłek pielęgnacyjny wynosi 215,84 zł. Wypłacany jest co miesiąc. Zasiłek pielęgnacyjny nie podlega corocznej waloryzacji jak na przykład renty. O podwyższeniu kwoty tego dodatku decyduje Rada Ministrów raz na trzy lata.

Zgodnie z ustawą zasiłek pielęgnacyjny wypłacany jest przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. W praktyce wymienione organy udzielają upoważnień do wypłaty tego świadczenia osobom kierującym ośrodkami pomocy społecznej.

 

Dodatek pielęgnacyjny

Dodatek pielęgnacyjny został uregulowany w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 53, ze zm.).

Dodatek ten przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, w szczególności renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej. Warunkiem koniecznym do przyznania omawianego świadczenia jest uznanie tej osoby za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Ważne będzie również wydane wcześniej orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidzkiej.

W powyższym przypadku dodatek pielęgnacyjny jest przyznawany na wniosek zainteresowanego. Należy pamiętać o dołączeniu zaświadczenia o stanie zdrowia OL-9 wystawionego nie wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem wniosku oraz posiadanej dokumentacji medycznej. Dokumenty należy dostarczyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ właśnie ta instytucja wypłaca to świadczenie.

Organ rentowy wydaje stosowną decyzję w ciągu 30 dni od rozpatrzenia wniosku. W razie decyzji odmownej można odwołać się do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem jednostki ZUS, która wydała decyzję negatywną.

Warto podkreślić, że omawiany dodatek przysługuje z urzędu osobie, która ukończyła 75 lat życia. W tym przypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych sam będzie wypłacał świadczenie.

Dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w domu pomocy społecznej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, chyba że przebywa ona poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu.

Od 1 marca 2020 roku dodatek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 229,91 zł miesięcznie. W związku z tym, iż – jak wspomniałem – przepisy dotyczące tego dodatku zostały zawarte w ustawie emerytalnej, podlega on corocznej waloryzacji, tak jak renty i emerytury.

 

Dodatek dla sierot zupełnych

Dodatek dla sierot zupełnych wypłacany jest osobom, które pobierają rentę rodzinną. Będzie przysługiwał w sytuacji, gdy oboje rodzice świadczeniobiorcy nie żyją. Jeśli ktoś pobiera rentę rodzinną po zmarłej matce, a jego ojciec jest nieznany, omawiany dodatek również jest przyznawany.

Dodatek ten wypłacany jest każdej sierocie zupełnej, bez względu na wiek, niezależnie od tego, ile sierot zupełnych uprawnionych jest do tej samej renty rodzinnej.

Aby uzyskać dodatek, do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy złożyć wniosek o dodatek dla sieroty zupełnej, dokumenty stwierdzające daty zgonu rodziców lub dokument  stwierdzający datę zgonu matki i akt urodzenia, z którego wynika brak danych ojca.

W razie decyzji odmownej można spróbować walczyć o swoje. Odwołanie należy wnieść do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem jednostki ZUS, która wydała decyzję negatywną.

Od 1 marca 2020 roku dodatek dla sierot zupełnych wynosi 432,12 zł miesięcznie. Podlega on corocznej waloryzacji, tak jak dodatek pielęgnacyjny.

Wiele osób z niepełnosprawnościami, które pobierają renty, nie mogą liczyć na wysokie świadczenia, dlatego warto sprawdzić, czy nie przysługuje nam jeden z opisanych dodatków. Wprawdzie kwoty tych świadczeń nie są zbyt wysokie, jednak w domowym budżecie przyda się każda złotówka.

Krzysztof Wiśniewski


Artykuł publikowany w ramach projektu „TYFLOSERWIS 2018–2021 INTERNETOWY SERWIS INFORMACYJNO-PORADNICZY", dofinansowany ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.